Ginekomastia rzekoma

Badanie usg piersi jest niezbędne w celu ustalenia rozpoznania i zróżnicowania ginekomastii tłuszczowej (rzekomej, lipomastii) od ginekomastii prawdziwej (gruczołowej) – od rozpoznania zależy rodzaj leczenia.

Rodzaje leczenia:

1. Liposukcja – usunięcie tłuszczu (skóra musi się obkurczyć);
2. Tylko chirurgiczne usunięcie gruczołu (skóra musi się obkurczyć);
3. Dodatkowe usunięcie nadmiaru skóry jako dodatek do 1 lub 2;
4. Różne kombinacje 1, 2 i 3.

Rodzaj znieczulenia

zwykle ogólne (narkoza)

Czas trwania zabiegu

1,5 – 2,0 h

Pobyt w klinice

1 doba

Okres rekonwalescencji po liposukcji:

Powrót do pracy umysłowej i do prowadzenia samochodu po kilku dniach.

Powrót do pracy fizycznej (bez narażania klatki piersiowej na uraz) po kilku dniach.

Uprawianie sportu typu rower po około 1 tygodniu.

Po kilku dniach od zabiegu wskazany cykl 7-10 masaży okolicy operowanej.

Noszenie specjalnej bielizny uciskowej przez 1 miesiąc non-stop.

Badania kontrolne

po 7 dniach (kontrola stanu miejscowego, zdjęcie szwów).

po 6 tygodniach (kontrola stanu miejscowego, blizny i wstępna ocena ostatecznego wyniku zabiegu).

po 12 miesiącach z wynikiem badania usg piersi (ostateczna ocena uzyskanego konturu klatki piersiowej i blizny).

Leki:

Ogólnie dostępne leki przeciwbólowe.

Nieuniknione następstwa operacji:

Ogólnie pojęty ból i cierpienie, obrzęk, zasinienia, blizna (miejsca wprowadzenia kaniul do liposukcji), zaburzenia czucia w okolicy operowanej.

Potencjalne powikłania:

Krwiak, gromadzenie się płynu surowiczego w ranie, przedłużone gojenie się ran, infekcja, blizna przerostowa/ bliznowiec, nierówności powierzchni skóry okolicy operowanej, niewystarczająca korekta, nadmierna korekta (zagłębienie), niezadowolenie z wyniku operacji.

Ginekomastia, czyli pierś kobieca u mężczyzny.

Ginekomastia (dosłownie kobieca pierś) jest spowodowana wzrostem objętości gruczołu piersiowego. W pewnych okresach życia mężczyzny ginekomastia jest stanem fizjologicznym i występuje w okresach zmian hormonalnych: w okresie niemowlęcym, w okresie dorastania i na starość. Ginekomastia często występuje u chłopców po urodzeniu i szybko przemija. Większość przypadków ginekomastii występuje jednak w okresie dojrzewania. Uważa się, że u 65% chłopców w wieku 14-15 lat można stwierdzić powiększony gruczoł piersiowy. W wieku 17 lat tylko u 8% chłopców można stwierdzić ginekomastię. Ginekomastia ustępuje samoistnie pod koniec drugiej dekady życia u prawie wszystkich młodych mężczyzn. Częstość występowania ginekomastii ponownie rośnie wraz z wiekiem osiągając poziom 30% u starszych mężczyzn po 65 roku życia. Statystyki mogą być mylące ponieważ zależą od kryteriów kwalifikacji do grupy osób z ginekomastią. Powszechnie uważa się, że grubość gruczołu piersiowego u mężczyzny przekraczający 2 cm stanowi kryterium niezbędne do rozpoznania ginekomastii.

Należy podkreślić, że ginekomastia stanowi w pewnym sensie normę, jeżeli występuje w okresach fizjologicznych zmian hormonalnych. Czasami może być wynikiem (objawem) innych poważnych chorób. Przyczyną ginekomastii mogą być zaburzenia hormonalne wynikające z innych chorób. Chorobami ogólnoustrojowymi mogącymi być przyczyną ginekomastii są: choroby wątroby w postaci zapalenia lub marskości, rak płuca, rak jądra, guzy nadnerczy, guzy przysadki, rak okrężnicy i prostaty, choroby tarczycy, brak równowagi testosteronowej, zespoły wrodzone takie jak zespół Klinefeltera, niektóre leki i narkotyki (marihuana, heroina), uwarunkowania rodzinne i nieznane (idiopatyczne) przyczyny oraz choroby ogólnie „osłabiające” organizm (np. oparzenie).

Panuje ogólnie przyjęta zasada, że w przypadku ginekomastii w okresie dojrzewania obserwuje się pacjenta 2 lata nie wykonując żadnej specjalnej diagnostyki. W tym czasie większość przypadków ulega samoistnej regresji. W razie braku regresji można podjąć dokładniejszą diagnostykę i leczenie. W przypadku mężczyzny dorosłego, u którego nagle pojawiła się obustronna ginekomastia wskazana jest konsultacja lekarza endokrynologa.

U mężczyzny dorosłego (nie w okresie dojrzewania), z długo trwającą (wieloletnią) ginekomastią szczegółowa diagnostyka endokrynologiczna nie jest konieczna.

W przypadku, gdy nagle pojawi się jednostronna ginekomastia u 30-letniego mężczyzny to należy podejrzewać raka sutka. Jeden procent wszystkich raków sutka występuje u mężczyzny.

Rozpoznanie ginekomastii ustala się na podstawie rozmowy z pacjentem, badania piersi oglądaniem i dotykiem oraz na podstawie badań dodatkowych. Koniecznym badaniem dodatkowym jest ultrasonografia piersi. Część mężczyzn zgłaszających się do chirurga plastyka z powodu obecności „piersi kobiecej” ma ginekomastię rzekomą.  Jest to symetryczne zwiększenie się objętości piersi męskiej spowodowane odkładaniem się tłuszczu (a nie powiększeniem się gruczołu). W badaniu dotykiem w ginekomastii rzekomej pierś jest miękka, nie wyczuwa się twardego gruczołu piersiowego. W ginekomastii prawdziwej wyczuwalny jest dodatkiem powiększony gruczoł piersiowy o wzmożonej spoistości. Badanie ultrasonograficzne stanowi ostateczne potwierdzenie, czy mamy do czynienia z ginekomastią prawdziwą, czy rzekomą. Rozpoznanie ostateczne ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyboru metody postępowania leczniczego. W ginekomastii rzekomej można zastosować odsysanie tkanki tłuszczowej w celu zmniejszenia wyniosłości piersiowej w ginekomastii prawdziwej wskazane jest chirurgiczne usunięcie gruczołu.

Ginekomastia nie jest związana ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka piersi u mężczyzny! Ale przy pojawieniu się jednostronnej ginekomastii u mężczyzny należy zawsze myśleć o raku i wykluczyć albo potwierdzić tą ewentualność!

Rodzaj leczenia zależy od postawionego rozpoznania. W przypadku ginekomastii prawdziwej wynikającej z chorób ogólnoustrojowych lub działań niepożądanych leków wstępne leczenie powinno być skierowane na chorobę podstawową, której tylko objawem jest ginekomastia. W przypadku ginekomastii idiopatycznej (bez możliwej do stwierdzenia przyczyny) lub ginekomastii rzekomej jedynym skutecznym postępowaniem jest leczenie chirurgiczne. Rodzaj zastosowanego leczenia chirurgicznego zależy od wielkości wyniosłości piersiowej, rodzaju tkanki z której jest ona zbudowana (gruczoł, czy tłuszcz) oraz ilości i wiotkości skóry piersi.

W przypadku ginekomastii rzekomej, gdzie pierś nie ma dużych rozmiarów, skóra jest dobrze napięta, sprężysta postępowaniem z wyboru jest liposukcja, czyli odessanie nadmiaru nagromadzonej w okolicy piersi tkanki tłuszczowej (patrz liposukcja).

W przypadku ginekomastii prawdziwej, gdzie wyniosłość piersiowa zbudowana jest z twardego gruczołu konieczne jest chirurgiczne wycięcie gruczołu. Zwykle wykonuje się cięcie chirurgiczne wzdłuż dolnego półobwodu kompleksu brodawka/ otoczka. Tam też pozostaje blizna, która jest jednak mało widoczna ponieważ zlokalizowana jest na pograniczu ciemnej skóry otoczki i jasnej skóry klatki piersiowej.

W przypadku, gdy wyniosłość ginekomastii jest duża z dużym nadmiarem wiotkiej skóry konieczne jest, poza usunięciem gruczołu, usunięcie nadmiaru skóry. Często udaje się to zrobić z cięcia około otoczkowego, choć w niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie plastyki piersi z pozostawieniem dodatkowych blizn poza tą wokół kompleksu brodawka otoczka.

W przypadku ginekomastii olbrzymiej wskazana jest amputacja piersi i wolny przeszczep kompleksu brodawka otoczka – tak jak robi się to często u Pacjentów transseksualnych K/M (patrz galeria zdjęć amputacja piersi u pacjenta transseksualnego K/M).

W przypadkach granicznych, gdzie wyniosłość piersiowa jest zbudowana z gruczołu i tkanki tłuszczowej można w pierwszej kolejności wykonać liposukcję, która w większości tych przypadków jest skuteczna. Czasami konieczny jest dodatkowy zabieg usunięcia tej części gruczołu, która nie poddała się liposukcji. Można to zrobić w czasie jednej operacji lub rozłożyć to na etapy. Wprowadzenie liposukcji w leczeniu ginekomastii poprawiło możliwości łagodnego zawężania obszaru wycinanych tkanek i pozwoliło na uniknięcie tzw. pooperacyjnego efektu talerza („dishing effect”). Polega on tym, że na powierzchni ciała po operacji widać wyraźną granicę, gdzie dokonano wycięcia gruczołu.

Zaznaczenia przedoperacyjne (rysunek na ciele pacjenta, plan zabiegu kreślony tuż przed zabiegiem) powinno się wykonać u pacjenta w pozycji stojącej z ramionami wzdłuż ciała. Należy zaznaczyć cały obszar przeznaczony do wycięcia lub odessania. Po oznaczeniach dokonanych z ramionami wzdłuż ciała należy ponownie dokonać oznaczeń w pozycji stojącej z ramionami uniesionymi do góry. Oznaczenia w dwóch pozycjach ramion pozwalają na dokładniejszą ocenę brzegów ginekomastii.